PDA

View Full Version : Gác Bán Váng, áo PhÃt Sanh



gioidinhhue
11-01-2010, 09:50 AM
Gốc Bền Vững, ạo Pht Sanh

H.T. Tuyn Ha



Khổng Tử từng ni :"Ba người cng đi ắt c người l thầy ta. Hy chọn điều thiện m học, cn điều bất thiện th nn sửa đổi". Từ những lời dạy ny ti nghĩ Khổng Tử l một bậc học giả xưa nay chưa từng c, cũng l một nh đại gio dục khng tiền khong hậu, v cũng l một nh chnh trị ti giỏi khng ai snh bằng. Qua những lời ny, ta thấy Khổng Tử rất khim tốn v cẩn trọng, ngi chẳng bao giờ cống cao tự mn. Sao ti ni như vậy? Bởi v Ngi đ ni: nếu với ba người cng đi sẽ c hai người l thầy mnh, một người thầy để ng học hỏi v một người thầy để mnh trnh khng nn bắt chước. y l việc chọn điều tốt lnh để học. Với người c những điều hon hảo, ta sẽ học tập theo họ. Nếu người c những điều khng tốt tự mnh sẽ sửa đổi m khng bắt chước họ. Những điều tốt lnh sẽ l mẫu mực cho ta v ta sẽ học tập theo đ. Những g c xấu ta sẽ trnh xa. Do đ nếu ta dng đạo l ny như l một phương chm trong đời sống, ta sẽ thấy thoải mi bất kỳ ta ở nơi đu, Cổ nhn c được đức hạnh khim cung ny. Do vậy, thế hệ con chu sau ny tn knh họ l Thnh Hiền chẳng phải l v cớ.

C người ni :

" Chng nhn thị ng sư,
Ng thị chng nhn sư,
Thời thường sư tự kỷ."

"Chng nhn thị ng sư" mọi người đều l thầy ta. Song, "Ng thị chng nhn sư" ti cũng l thầy của mọi người. Chng ta học tập v lm gương cho nhau noi theo. "Thời thường sư tự kỷ" ti lun lm thầy dạy cho chnh mnh. Ti thường xuyn hnh xử như người thầy cho chnh mnh.

Mỗi ngy chng ta nn qun chiếu lại những hnh vi của mnh c đng đắn khng? C hợp với đạo l chăng? Chng ta nn thường xuyn qun st phản tỉnh lại chnh mnh như thế.

Do vậy, nn ngi Tăng Tử từng ni : "Mỗi ngy ti c ba điều tự kiểm điểm chnh mnh. Phm lm cng việc g, đ lm hết năng lực v trung thực hết chưa? Trong khi giao tiếp với bạn b c chỗ no khng được thnh tn chăng? Việc học tập mỗi ngy c chỗ no chưa n tập nghin cứu chu đo khng?". Tăng Tử tự th nhận rằng mnh chẳng phải l người thng minh lắm. Trong Hiếu kinh ni : Trọng Ni (Khổng Tử) ngồi, Tăng Tử đứng hầu. Hỏi: "Nếu Tin Vương đ c đức hạnh cao tột v đạt được những yếu l của đạo, nếu đem điều ấy để trị dn, dn sẽ được sống trong ha mục, trn dưới đều thương yu knh mến nhau. ng biết điều ấy chăng?" ng ta đứng thẳng dậy cung knh thưa: "Thưa thầy, con, Tăng Sm l kẻ rất ngu độn, con khng thể no biết được về chỗ tột cng đức hạnh v đạt yếu l về đạo của cc Tin Vương".

Nếu ai ai cũng vận dụng đạo l ấy th sẽ c sự ha mục v khng th nghịch giữa chnh quyền v dn chng. y l php "trị quốc, tu thn, tề gia". Tăng Sm ni l Ngi khng đủ thng minh để hiểu n. Rồi Khổng Tử ni : "Thn thể tc da, bẩm thọ từ cha mẹ sinh ra, khng nỡ hủy hoại n, đ l khởi đầu của đạo hiếu".

Sch Luận Ngữ chp "Người qun tử cốt chăm lo ci gốc. Gốc bền vững th ạo được sinh. Hiếu ễ chẳng phải l gốc lm người ư ?". Người qun tử cốt yếu l học tập nguồn gốc của ạo, ch tm vo căn bản của đạo l. Khi ci gốc được bền vững th ạo pht sinh l cnh sum su. Sự sinh trưởng của ạo cũng l sự lớn mạnh của rễ cy, l sự bền vững của gốc". "Hiếu ễ h chẳng phải l gốc lm người ư ?" Ta phải tm lại cội nguồn, phải biết lm người mnh nn lưu tm đến điều g. iều g l cội gốc của con người m ta phải tm lại? l Hiếu ễ, tức l sự hiếu thảo với cha mẹ v knh trọng cc bậc sư trưởng. Hiếu ễ l bổn phận tối quan trọng nhất của con người. iều quan trọng nhất chẳng phải l học rồi lm ra cho thật nhiều tiền, m phải hon chỉnh tư cch lm người, tức l trn vẹn đạo hiếu. Nếu ta khng hiếu thảo với cha mẹ th ta l người mất gốc. Người m mất gốc th khng hiểu nghĩa lm người. Do vậy, điều kiện lm người lớn nhất l hiếu thảo với cha mẹ.

Ở Phương Ty, trong Anh ngữ khng c từ ngữ giải thch hay minh họa r nt về lng hiếu thảo với cha mẹ. Hiếu thảo với cha mẹ nghĩa l bo đp lại n đức sinh thnh đ nui nấng. Thn ta c được l do cha mẹ sinh. Do đ ta phải bảo vệ thn ny. Bồi dưỡng cho tư tưởng đượĩc kiện ton, thn thể khỏe mạnh, tư tưởng lnh mạnh, hnh vi cũng hon hảo v lnh mạnh. Ta khng nn lm tổn hại cơ thể mnh. iều đ c nghĩa l ta khng nn lấy phần thn thể do cha mẹ sinh ra m lm việc phạm php hoặc chống tri luật nghi, php tắc x hội. Ta phải tuntheo php luật, lm những việc chn chnh của một con người chn thực.

iều g l cơ sở của đạo lm người ? l : Nhn Nghĩa -- ạo ức -- Trung Hiếu. Từ khi lọt lng mẹ cho đời, niệm về chữ Hiếu nn phải được dưỡng bồi trong tm khảm mỗi người chng ta, v ta phải ch tm vo việc ny. Nếu bạn l người c Hiếu, th Trời đất đều hoan hỉ vui mừng với bạn. Nếu bạn l người hiếu thảo, chư vị Bồ tt đều vui mừng với bạn. Nếu bạn l người hiếu thảo, chư Phật sẽ rất hi lng. Nếu bạn l người hiếu thảo th cha mẹ của bạn chắc chắn sẽ khng buồn phiền. Nếu bạn l người hiếu thảo, bạn sẽ chẳng bao giờ tranh ginh lợi lộc với anh em, chị em của mnh. Hiếu đạo l linh hồn của Trời đất v l nền tảng của nhn loại.

Ta phải trung thnh với đất nước của ta. Trung thnh với tổ quốc nghĩa l ch cng v tư, một lng ngay chnh khng biến chất. Ta phải yu mến v bảo vệ tổ quốc mnh, đừng c nui dưỡng tư tưởng xm chiếm nước khc. Nếu ta muốn bảo vệ nước mnh th mnh l người trung thnh với Tổ quốc .

Nếu ta xm chiếm nước khc, th ta chẳng phải l người trung với nước. V sao? V nếu bạn chiếm đoạt nước khc, l bạn phải sử dụng sinh mạng v của cải của người dn nước bạn để lm cuộc chiến tranh chm giết người khc. l : "Tranh đất m đnh nhau, thy chất đầy đồng. nh nhau để chiếm thnh, chiến tranh qut qua thnh phố, thy chất đầy thnh". Tranh địa dĩ chiến, st nhn doanh l -- Tranh thnh dĩ chiến -- st nhn doanh thnh".

Nếu ta đnh nhau để tranh ginh đất, th xc người chất đầy đồng hoang. Nếu ta tấn cng một đ thị th thnh phố sẽ chứa đầy xc người. iều ny cũng giống như lấy đất chiếm dn cũng như ăn thịt người. Dẫu bị xử tử cũng khng đủ trả cho tội ny (tội bất dung ư tử). y l tội tử hnh. Nếu bạn phạm tội tử hnh, th đối với nước của bạn, bạn l người bất trung v đối với nước kia, bạn bị xem l người thiếu tr tuệ.

Ta cần phải lun lun c lng từ i để cư xử với mọi người, mở lng thương yu rộng lớn đến mọi người. Chng ta nn duyệt xt lại những việc mnh lm. Ta nn giảm trừ những việc c ch cho mnh m khng c lợi cho người. Ta phải pht triển v mở rộng phẩm chất nhn nghĩa.

Nhn Nghĩa ạo ức Trung Hiếu -- đy l những nền tảng cần thiết của đạo lm người. Ta phải thiết lập nền tảng của đức nhn ny. Khi ta thực hnh được điều ấy, cuộc sống của chng ta sẽ được lnh mạnh, thn thể khỏe mạnh v tm hồn an lạc.

Chớ nn phiền no, u lo đến nổi tc đổi mu, mắt mờ, tai điếc. Chớ c ngay cả khi nhắm mắt xui tay m ta vẫn chưa gic ngộ, vẫn chưa sống được với những điều mầu nhiệm. Một đời ta vẫn hoi ph tri qua trong u m tăm tối